Magnesiumchloride-hexahydraat: formule, magnesiumgehalte en gebruik
Magnesiumchloride-hexahydraat is magnesiumchloride met zes moleculen kristalwater (formule MgCl₂·6 H₂O, CAS-nummer 7791-18-6). In 100 g zuivere stof zit berekend ongeveer 12,0 g elementair magnesium, de molaire massa ligt rond 203,3 g/mol.
Waarom vergelijk je verpakkingen dan toch vaak alsof elk gram hetzelfde magnesium is? Veel etiketten noemen een massa zonder te zeggen of het kristalwater is meegewogen. Hetzelfde getal op twee potten kan daardoor een heel verschillende hoeveelheid zout betekenen.
Magnesiumolie, -spray en -gel voelen olieachtig aan, maar zijn chemisch geen olie. Het zijn oplossingen of gels met dit zout. Wat je op je huid voelt, hoort bij lichaamsverzorging. Het bewijst niet dat je magnesiumstatus stijgt. De volgende paragrafen scheiden de stofgegevens van wat je kunt verwachten bij het inmasseren, in een voetbad of in je avondroutine.
Inhoud
- Wat magnesiumchloride-hexahydraat precies is
- Hexahydraat en watervrij magnesiumchloride vergeleken
- Wat magnesium via de huid werkelijk kan
- Huidverdraagzaamheid bij gebruik goed inschatten
- Zo gebruik je magnesiumolie en een voetbad
- Welke vorm bij je past en wat je nu doet
Wat magnesiumchloride-hexahydraat precies is
Magnesiumchloride-hexahydraat is magnesiumchloride dat zes moleculen kristalwater vast in zijn kristallen heeft ingebouwd. De formule is MgCl₂·6 H₂O, het CAS-nummer 7791-18-6.
Stel je een pak pasta voor. Op het etiket staat een gewicht dat hoger is dan dat van de droge pasta alleen, zodra er water in het spel is. Bij het hexahydraat is het water geen extraatje in de kom. Het zit in het kristal en telt mee voor het gewicht van de stof. Wie alleen „magnesium” leest en het kristalwater vergeet, vergelijkt twee verschillende dingen.
De stof is een zout, geen olie. Magnesiumolie is een oplossing van magnesiumchloride en water. Ze voelt olieachtig aan, vandaar de alledaagse naam. Met vloeibaar magnesium om in te smeren wordt meestal precies deze oplossing bedoeld. Meer over het zout zelf vind je in de gids Magnesiumchloride.
Epsomzout is iets anders. Dat is magnesiumsulfaat. Magnesiumchloride-hexahydraat bevat chloride en kristalwater en is chemisch dus niet hetzelfde, zoals een samenvatting over de vraag naar opname via de huid in verband met transdermaal magnesium vaststelt. Hetzelfde overzicht stelt vast dat een klinisch relevante opname via de huid wetenschappelijk niet voldoende is aangetoond.
In de lichaamsverzorging duikt het hexahydraat op als basis van veel magnesiumoliën, -sprays en -gels, en daarnaast als magnesiumvlokken of magnesium badzout. De chemie beschrijft de stof. Ze zegt nog niets over wat die op de huid doet.
Hexahydraat en watervrij magnesiumchloride vergeleken
| Kenmerk | Hexahydraat (MgCl₂·6 H₂O) | Watervrij (MgCl₂) |
|---|---|---|
| Brutoformule | MgCl₂·6 H₂O | MgCl₂ |
| CAS-nummer | 7791-18-6 | 7786-30-3 |
| Molaire massa | ongeveer 203,3 g/mol | ongeveer 95,2 g/mol |
| Aandeel magnesium | ongeveer 12,0% (ca. 12,0 g per 100 g) | ongeveer 25,5% (ca. 25,5 g per 100 g) |
| Aandeel magnesiumchloride | berekend ongeveer 46,8% | 100% |
| Aandeel kristalwater | berekend ongeveer 53,2% | geen |
Zo lees je de tabel. Elke rij geldt voor 100 g van de genoemde stof en rekent beide vormen om naar dezelfde basis. Een Duits veiligheidsinformatieblad identificeert het hexahydraat aan de hand van de formule MgCl₂·6H₂O en het CAS-nummer 7791-18-6, daarnaast het EG-nummer 232-094-6 en een REACH-registratie onder 01-2119485597-19-xxxx, na te lezen in het veiligheidsinformatieblad voor magnesiumchloride-hexahydraat (in het Duits). Daar staat ook de molaire massa van ongeveer 203,3 g/mol. De aandelen in de tabel kun je zelf uit dit getal narekenen: ongeveer 95,2 g watervrij zout plus ongeveer 108,1 g kristalwater geven samen 203,3 g. Van 100 g hexahydraat is dus ongeveer 46,8 g magnesiumchloride en ongeveer 53,2 g gebonden water.
Wat 100 g werkelijk bevat
Het hexahydraat weeg je als een pakketje inclusief verpakking, het watervrije zout is alleen de inhoud. Meer dan de helft van het gewicht van het hexahydraat is water dat vast in het kristal zit. Omdat magnesium in het watervrije zout ongeveer een kwart van het gewicht uitmaakt, zit in 100 g hexahydraat berekend ongeveer 12,0 g elementair magnesium, preciezer ongeveer 11,96 gewichtsprocent. Dezelfde 100 g watervrij zout leveren ongeveer 25,5 g, iets meer dan het dubbele.
Voor productvergelijkingen neem je daarom altijd dezelfde referentiewaarde, bijvoorbeeld gram magnesium per 100 g. Hexahydraat en watervrij MgCl₂ mag je bij hoeveelheden niet aan elkaar gelijkstellen.
Volgens de CLP-verordening beschrijven Duitse veiligheidsinformatiebladen de stof als niet ingedeeld, een gevarenetikettering is niet vereist. Volgens het Duitse waterrecht geldt waterbedreigingsklasse WGK 1, licht waterbedreigend. Deze gegevens regelen de etikettering en opslag van het zout. Over de werking op de huid zeggen ze niets.
Waarom de referentiewaarde op het etiket telt
Een vermelding als „31% magnesiumchloride” zegt alleen iets als duidelijk is waarop die betrekking heeft: op het watervrije zout, op het hexahydraat of op de kant-en-klare oplossing. Veel verpakkingen noemen de vorm niet uitdrukkelijk. Twee flessen met hetzelfde percentage kunnen dan een verschillende hoeveelheid magnesium bevatten, net als twee voedingswaardetabellen met verschillende portiegroottes.
Betrouwbaarder zijn absolute hoeveelheden. Een Zechstein-magnesiumolie met 31% magnesiumchloride geeft als equivalent 105 mg magnesium per milliliter op. Zulke milligramwaarden kun je direct vergelijken, omdat ze gelden ongeacht welke kristalvorm op het etiket bedoeld was.
Wat magnesium via de huid werkelijk kan
De DGE (Duitse Vereniging voor Voeding) noemt voor volwassenen een schattingswaarde van 350 mg magnesium per dag voor mannen en 300 mg voor vrouwen. De Duitse nationale voedselconsumptiepeiling Nationale Verzehrsstudie II stelde een gemiddelde inname vast van 345 mg bij mannen en 284 mg bij vrouwen, samengevat in de vragen en antwoorden van de DGE over magnesium (in het Duits). Een tekort geldt bij mensen met een gezonde stofwisseling en een evenwichtig voedingspatroon als relatief zeldzaam. Een gemiddelde zegt toch niets over jou persoonlijk.
Verzorgend gevoel en magnesiumstatus
Voor een relevante opname via een intacte huid ontbreekt betrouwbaar bewijs. Grote, hoogwaardige gerandomiseerde studies naar de transdermale werkzaamheid zijn er tot nu toe niet. Massage, warmte, ontspanning of een prettig huidgevoel zijn subjectieve indrukken. Ze bewijzen niet dat de magnesiumspiegel stijgt.
Daarmee zijn de veelgestelde zoekvragen nuchter te beantwoorden.
- Magnesiumcrème werking: een crème is lichaamsverzorging voor het huidgevoel, geen bewijs voor meer magnesium in het lichaam.
- Magnesiumgel werking: een gel is geschikt om in te masseren, bijvoorbeeld na het sporten, zonder dat daaruit een winst in magnesiumstatus valt af te leiden.
- Waar is magnesiumolie goed voor: om in te smeren, voor de avondroutine en voor een bad met magnesiumzout, niet als vervanging van een diagnose.
Een goed huidgevoel is geen bewijs voor een hogere magnesiumspiegel.
Magnesiumolie is geen vervanging voor een door een arts aanbevolen inname. Vragen over een mogelijk tekort horen bij je arts. Hoe mensen het insmeren in het dagelijks leven beschrijven, lees je verzameld onder Magnesiumolie: werking en ervaringen.
Huidverdraagzaamheid bij gebruik goed inschatten
Meerdere Duitstalige veiligheidsinformatiebladen delen magnesiumchloride-hexahydraat op basis van de beschikbare gegevens niet in als bijtend of irriterend voor de huid. Na huidcontact raden ze toch aan af te spoelen met water of te douchen en bij aanhoudende irritatie medisch advies te vragen, zo bijvoorbeeld in het gegevensblad over de indeling van het hexahydraat (in het Duits). Een algemene indeling voorspelt niet hoe een gevoelige, pas geschoren of al geïrriteerde huid op een geconcentreerde oplossing reageert.
Een veiligheidsinformatieblad van Fisher Scientific noemt voor orale opname bij ratten een LD50-waarde van 8.100 mg/kg en geeft voor dermale opname geen toereikende gegevens, na te lezen in het veiligheidsinformatieblad met de orale LD50-waarde (in het Duits). Dit getal is een testwaarde uit een diermodel. Het is geen dosering voor spray, olie, gel of bad. „Niet als gevaarlijk ingedeeld” betekent niet „voor elk gebruik onschadelijk”.
Voor het eerste gebruik van magnesiumspray test je een klein plekje, bijvoorbeeld de binnenkant van je onderarm, en observeer je het een paar uur.
| Waarneming | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je kunt doen |
|---|---|---|
| Licht prikken of een warm gevoel bij de eerste toepassingen | geconcentreerde oplossing op de huid | de hoeveelheid eerst klein houden en observeren |
| Hevig branden | de huid reageert gevoelig of de plek is te gevoelig | direct met water afspoelen en niet opnieuw aanbrengen |
| Pas geschoren of geïrriteerde huid | verhoogde gevoeligheid | deze plekken overslaan tot de huid weer intact is |
| Aanhoudende roodheid, jeuk of uitslag | individuele huidreactie | afspoelen, het gebruik onderbreken en medisch advies vragen |
| Oplossing komt in de ogen | slijmvlies reageert gevoelig | met veel water uitspoelen en bij klachten medisch advies vragen |
| Gebruik bij kinderen | geen betrouwbare gegevens in dit onderzoek | vooraf de kinderarts raadplegen |
Ogen en slijmvliezen blijven buiten schot. Op beschadigde huid breng je niets aan. Bij branden of duidelijke roodheid spoel je meteen af. Wordt het prikken te sterk, verdun de oplossing dan met water of een bodylotion in plaats van meer aan te brengen. Meer over huidreacties: Magnesium en bijwerkingen op de huid.
Magnesiumspray bij kinderen
Over het gebruik van magnesiumspray bij kinderen zijn geen betrouwbare studies beschikbaar. Bij twijfel medisch laten beoordelen: vraag het de kinderarts voordat je een product bij kinderen gebruikt.
Zo gebruik je magnesiumolie en een voetbad
In het dagelijks leven gebruiken veel mensen de olie om in te masseren na het sporten, als onderdeel van de avondroutine, voor magnesiumolie op de voeten na lang staan en als voetbad. Dat blijft lichaamsverzorging. Het is geen behandeling. Alle varianten in detail vind je onder Magnesiumolie gebruiken.
Voordat je begint, een korte toelichting. Voor hoeveelheid en inwerktijd bestaat geen betrouwbaar getal uit onderzoek. Wat er wel is, is de aanwijzing van de fabrikant op je product en de reactie van je huid. Die twee samen zijn je kader, geen vaste doseringsinstructie.
Spray in vier stappen
- Maak de huid schoon en licht vochtig, bijvoorbeeld direct na het douchen, zodat de oplossing zich makkelijker laat verdelen.
- Spray een kleine hoeveelheid op kuiten, armen, schouders of nek. Om te beginnen is weinig genoeg, de aanwijzing op de fles laat je de bedoelde hoeveelheid zien.
- Masseer het met je hand in tot de huid niet meer nat aanvoelt. Dat is de magnesiumolie-massage.
- Wacht de op de verpakking genoemde inwerktijd af en spoel daarna zo nodig af met water, zodat er geen resten op de huid achterblijven.
Voetbad in vier stappen
- Vul een voetbadje of kom met warm water.
- Doseer de magnesiumolie volgens de aanwijzing van de fabrikant en verdun ze met water.
- Dompel je voeten onder gedurende de op de verpakking genoemde tijd.
- Spoel je voeten af en droog ze goed af.
Hoe vaak magnesiumolie gebruiken is vanuit onderzoek niet met een vast getal te beantwoorden. Je richt je naar de aanwijzing van de fabrikant en naar hoe je huid reageert. Wil je de doseringsadviezen van twee producten vergelijken, reken de concentratie dan om naar dezelfde referentiewaarde, bijvoorbeeld 100 ml oplossing. Pas dan zeggen de hoeveelheden op twee etiketten echt hetzelfde.
Een dikkere gel met magnesiumchloride is een alternatief om te masseren, zonder dat het nut daarmee aantoonbaar is. Bij het gebruik van magnesiumvlokken en magnesium badzout in een vol bad meet je de hoeveelheid af volgens de verpakking, doe je die in het al ingelaten warme water en verdeel je ze voordat je instapt. De huidtest uit de vorige paragraaf doe je vóór het eerste gebruik. Wil je de oplossing zelf maken, dan vind je de stappen onder Magnesiumolie zelf maken.
Welke vorm bij je past en wat je nu doet
Na de training snel je kuiten insmeren. ’s Avonds je voeten in warm water zetten. Onderweg iets bij je hebben dat in elke tas past. Welke vorm past, hangt af van waarvoor je hem nodig hebt.
- Spray of olie voor onderweg en voor afzonderlijke plekken, zoals kuiten, schouders of nek na het sporten. Bij magnesiumspray of -olie bepaalt de sproeikop de verdeling, de oplossing erachter blijft dezelfde.
- Voetbad met magnesiumolie, als je je voeten na lang staan wilt verzorgen.
- Gel, als je liever een dikker product hebt om in te masseren. De Magnesiumgel 150 ml van Organic Magnesium bestaat uit water, 30% magnesiumchloride en 2,8% Hydroxypropyl Starch Phosphate, een zetmeelderivaat dat de stevigere consistentie geeft.
- Magnesiumvlokken of badzout, als een warm vol bad bij je avond hoort.
- Magnesiumdeodorant en magnesium-bodyspray beoordeel je aan de hand van de ingrediëntenlijst op de achterkant, want daar staat wat er echt in zit.
Vlak voor de aankoop
Drie gegevens maken producten vergelijkbaar: de ingrediënten, de concentratie en de prijs per eenheid. Staan alleen water en magnesiumchloride op de lijst, dan bevat de oplossing geen geur- of conserveringsmiddelen. Bij concentratie en inhoud telt hoeveel magnesiumchloride in welke hoeveelheid vloeistof zit. Pas dan heeft de prijs betekenis, en wel omgerekend naar dezelfde referentiewaarde, bijvoorbeeld de literprijs. Gram kristal en milliliter oplossing kun je zo echter niet vergelijken, omdat de basis een andere is.
Een voorbeeld uit de shop van Organic Magnesium laat zien waarom omrekenen loont: de spray van 100 ml kost 15,99 €, omgerekend 159,90 € per liter. De navulfles van een liter kost 28,89 €, en de set van een liter plus spray 33,89 €, dus 30,81 € per liter. Per milliliter betaal je bij de grote verpakkingen duidelijk minder dan bij de kleine spray. De levering duurt 2–5 werkdagen, in Duitsland is de verzending gratis vanaf 49 €.
Wil je een oplossing van Zechstein-magnesiumchloride proberen, dan heeft Organic Magnesium magnesiumolie met 31% magnesiumchloride, dus 105 mg magnesium per ml, gewonnen op ongeveer 1.600 m diepte in Nederland en zonder geur-, kleur- of conserveringsmiddelen. De spray van 100 ml is dermatologisch getest, volgens GMP-normen geproduceerd en als cosmetisch product geregistreerd in het EU-CPNP, dus bedoeld voor uitwendig gebruik. Daarnaast geldt een 30 dagen geld-terug-garantie. Plan vóór het eerste gebruik een huidtest in en verwacht van het product wat lichaamsverzorging kan bieden.